است 2 - فلسفه حجيت ظنون خاصه حتى در فرض انفتاح باب علم عبارتست از اينكه در نوع موارد تحصيل علم مشقت دارد چه نسبت به احكام شرعيه و چه نسبت به مسائل عرفيه و لذا عقلاء عالم عموما و شرع مقدس خصوصا از باب مصلحت تسهيل اين امارات را بر ما حجت كرده‌اند . 3 - يگانه انسدادى كه هر ظنّى از هر راهى را حجت مىكند عبارتست از انسداد باب علم به خصوص احكام شرعيه اعمّ از اصول فقه و فقه امّا انسداد باب علم نسبت به ساير امور اين‌چنين نيست فى المثل اگر باب علم به لغت مسدود شود ولى نسبت به احكام مسدود نشود نمىتوان گفت اين انسداد هم مطلق الظن را نسبت به معناى لغت حجت مىكند . با حفظ اين نكات مىگوئيم : مشهور براى حجيت قول لغوى از باب ظن خاص سه دليل آورده‌اند : دليل اوّل عبارتست از سيرهء عقلا عموما و علماء اعلام خصوصا : امّا سيرهء عقلاء عالم : عملكرد عقلا چنين نشان مىدهد كه در هر رشته‌اى به متخصص فن و شخص ماهر در آن رشته مراجعه مىكنند و خلاصه غير خبره به خبره رجوع مىكند فى المثل مريض به طبيب مراجعه مىكند ، براى تعيين قيمت به بنگاه معاملاتى ، براى تعيين عيار طلا به زرگر و طلاشناسى و . . . مراجعه مىكنند حال در علم لغت هم اهل لغت و دانشمندان لغت خبره و استاد فن هستند و عقلا به آنها مراجعه مىكنند پس بناء عقلا پشتوانه قول لغوى است و امّا سيره خصوص فقهاء : در طول تاريخ مىبينيم فقها در كتب فقهى خود براى تعيين معناى موضوع به لغت مراجعه مىكنند و از كتب لغت استشهاد مىكنند فى المثل رشوه - غناء - غش - سحر - غيبت و . . . موضوعات